ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΕΝ ΧΩ ΙΗΣΟΥ ΑΔΕΡΦΟΙ ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟ ΑΝΑΠΑΥΣΑ
 Απόδειπνο, ὀνομάζεται ἡ προσευχὴ ποὺ τελεῖται μετὰ τὸ δεῖπνο. Λόγω τῆς μεγάλης του διάρκειας –ἀπὸ τὴν συνεχῆ προσθήκη εὐχῶν- περὶ τὰ μέσα περίπου τοῦ 14ου αἰώνα, ὑπῆρξε ἡ ἀνάγκη συντόμευσης τῆς ἀκολουθίας αὐτῆς. Ἔτσι ἐπικράτησε ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μικροῦ Ἀποδείπνου, τὸ ὁποῖο καὶ διαβάζεται κατὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ ἔτους. Ἡ ἐκτενέστερή του μορφή, αὐτὴ τῆς μεγαλύτερης διάρκειας, ἐπικράτησε τελικὰ νὰ διαβάζεται κατὰ τὴν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καὶ ὀνομάζεται Μέγα Ἀπόδειπνον.
Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, μέχρι καὶ τὴν Μεγάλη Τρίτη, κάθε βράδυ, τῆς Δευτέρας τῆς Τρίτης της Τετάρτης καὶ τῆς Πέμπτης ἀναγιγνώσκεται τὸ Μέγα Ἀπόδειπνο. (τὴν Τετάρτη τελεῖται ἡ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων καὶ τὸ Ἀπόδειπνο συνήθως ἐπισυνάπτεται μετὰ τὸ τέλος τῆς Λειτουργίας αὐτῆς, ἐνῶ τὴν Παρασκευὴ μαζὶ μὲ τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο, ψάλλονται οἱ Χαιρετισμοὶ στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο. Τὸ βράδυ τοῦ Σαββάτου τελεῖται τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο) Στὰ Μοναστήρια τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο διαβάζεται στὸν νάρθηκα τοῦ Καθολικοῦ. Τὸ Μεγάλο Ἀπόδειπνο σὲ ὅλη τὴ διάρκεια διαβάζεται στὸν κυρίως Ναό.
     Ἀπὸ τοὺς πιὸ χαρακτηριστικοὺς ὕμνους ποὺ ψάλλουμε στὴν Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου εἶναι τὸ "Μεθ' ἠμῶν ὁ Θεὸς γνῶτε ἔθνη καὶ ἠττάσθε ὅτι μεθ' ἠμῶν ὁ Θεός", ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ὠδὴ τοῦ Ἠσαΐα, (Ἤσ. H, 9-10) καθὼς καὶ οἱ περισσότεροι στίχοι ποὺ πλαισιώνουν αὐτὸ τὸ ἐφύμνιο βρίσκονται στὸν Ἠσαΐα (κυρίως στὸ ἔνατο κεφάλαιο). Ἀκόμη ψάλλουμε τὸ παρακάτω ποίημα: "Ἡ ἀσώματος φύσις τὰ Χερουβείμ, ἀσιγήτοις σὲ ὕμνοις δοξολογεῖ.." Κατὰ τὴν πρώτη ἑβδομάδα τῶν νηστειῶν (Δευτέρα ἕως Πέμπτη) διαιρεμένος σὲ τέσσερα τμήματα, ψάλλεται ὁ Μέγας Κανών. Εἶναι ποίημα τοῦ σπουδαίου βυζαντινοῦ ὑμνογράφου Ἁγίου Ἀνδρέα τοῦ Ἱεροσολυμίτου, ἐπισκόπου Κρήτης. Ἀξίζει πάντως νὰ σημειωθεῖ ὅτι κατὰ τὴ σωστὴ τάξη, στὸ Σαββαΐτικο τυπικὸ δὲν ὑφίσταται ἡ διάκριση ἀνάμεσα σὲ Μικρὸ καὶ Μεγάλο ἀπόδειπνο, ἡ ὁποία εἶναι ὅπως εἴπαμε μεταγενέστερη. Ὑπάρχει μόνο μία ἀκολουθία (τὸ σημερινὸ Μεγάλο Ἀπόδειπνο), ποὺ ἡ ὀνομασία της στὰ διάφορα λειτουργικὰ κείμενα ἀναγράφεται πάντα σὲ πληθυντικὸ ἀριθμὸ («ἐν τοῖς ἀποδείπνοις ...»).

Από το Blogger.